جمعه های خونین زاهدان و خاش؛ جنایت هایی که بیپاسخ ماندند -سَمین بلوچ
جمعه های خونین زاهدان و خاش؛ جنایت هایی که بیپاسخ ماندند
«سَمین بلوچ»در تاریخ معاصر ایران، حادثه جمعه خونین یکی از فاجعهبارترین لحظاتی ست که هنوز زخم آن بر پیکر مردم بلوچ باقی ست. دهها نفر در جریان یک سرکوب برنامهریزیشده و هماهنگ، تنها به جرم اعتراض یا حتی عبور از خیابان، با گلوله پاسخ گرفتند. بسیاری از آنان کودک، نمازگزار یا رهگذر بودند. اما پس از گذشت ماهها، نه تنها حقیقت این جنایت گفته نشد، بلکه عدالت نیز قربانی سکوت و انکار شد.
در حالی که جامعه منتظر شفافسازی و محاکمهی عاملان این کشتار بود، مسئولان قضایی اعلام کردند که به دلیل نامشخص بودن هویت تیراندازان، تنها ده سال حبس برای برخی افراد در نظر گرفته شده است. این پاسخ، نه اجرای عدالت، بلکه پاک کردن صورتمسئله بود. اما آنچه نباید از آن غافل شد، ریشههای تبعیضی ست که این جنایت را ممکن ساخت.
مردم بلوچ، سالهاست با سیاستهای سیستماتیکِ محرومسازی، تبعیض، سرکوب و خشونت دولتی روبهرو هستند؛ از نداشتن شناسنامه و خدمات اولیه تا صدرنشینی در آمار اعدام، زندانی سیاسی، فقر و بیکاری، کشتهشدن مکرر سوختبران بلوچ در جادهها و قتل کولبرانش در مرزها، نه حادثه، بلکه بخشی از یک الگوی تکرار شونده ی سرکوب و تحقیر است.
حادثه جمعه خونین هم، تکهای از همین پازل است؛ وقتی جان بلوچ ها در نگاه حاکمیت ارزش کمتری دارد، قتلشان نیز به سادگی توجیه و فراموش میشود.
امروز، بسیاری از خانوادههای قربانیان، نه تنها از عدالت محروم ماندهاند، بلکه حتی دیهای دریافت نکردهاند، نام عزیزانشان در رسانههای رسمی ذکر نشده و صدایشان در دستگاههای قضایی بازتاب نیافته است. اما ما فراموش نمیکنیم، ما صدای این خانوادهها هستیم و ما باور داریم که عدالت، فراموشی را نمیپذیرد.
جنایت جمعه خونین باید بارها و بارها گفته شود و عاملان آن باید شناسایی و محاکمه شوند و
ساختارهایی که این تبعیض و خشونت را ممکن میسازند باید پاسخگو باشند، نه برای انتقام، بلکه برای احیای حرمت جان انسان. برای احقاق حقوق پایمالشدهی مردمی که سالهاست در حاشیه رانده شدهاند.
عدالت، تنها زمانی معنا دارد که برای همه باشد، نه فقط برای برخی …
کمپین فعالین بلوچ؛ یکم مهرماه ۱۴۰۴