محرومیت گسترده کودکان بدون شناسنامه بلوچ از تحصیل در پی اجرای بخشنامه جدید آموزش و پرورش

در پی اجرای بخشنامه جدید آموزش و پرورش استان سیستان‌ و بلوچستان، شمار زیادی از کودکان و دانش‌آموزان بدون شناسنامه در مناطق مختلف بلوچستان از جمله زاهدان، سراوان، زابل، میرجاوه و خاش از تحصیل بازمانده‌اند.

روز گذشته، ۱۲ مهرماه ۱۴۰۴، رسول خادم، قهرمان پیشین المپیک در رشته کشتی، ویدیویی در صفحه اینستاگرام خود منتشر کرد که در آن، کودکی بدون شناسنامه از منطقه کریم‌آباد زاهدان با چشمانی اشک‌بار می‌گوید: «آرزو دارم شناسنامه داشته باشم تا درس بخوانم.» این ویدیو موجی از واکنش‌های عمومی نسبت به وضعیت بحرانی کودکان فاقد مدارک هویتی در بلوچستان به راه انداخت.

پیش‌تر، این گروه از دانش‌آموزان با استفاده از نامه‌های اداری، استشهادنامه‌های محلی و تاییدیه شوراهای روستایی مجاز به ادامه تحصیل بودند، اما بر اساس بخشنامه جدید، مدارس از ثبت‌نام آن‌ها خودداری می‌کنند. این تصمیم سبب شده بسیاری از کودکان بلوچ در آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵ از آموزش محروم شوند.

گزارش‌های متعددی که طی هفته‌های اخیر منتشر شده، نشان می‌دهد ده‌ها مدرسه در مناطق مختلف بلوچستان از ثبت‌نام دانش‌آموزان بدون شناسنامه جلوگیری کرده‌اند.

بر اساس آمارهای رسمی حکومتی، صدها هزار نفر در بلوچستان و بیش از یک میلیون نفر در سراسر ایران از داشتن مدارک هویتی محروم‌اند. این بحران ساختاری، علاوه بر تبعیض قومی و اداری، اکنون به حوزه آموزش نیز سرایت کرده است.

فعالان مدنی و حقوق بشری هشدار می‌دهند که محرومیت از تحصیل برای این کودکان، پیامدهای انسانی و اجتماعی عمیقی به دنبال دارد و نه تنها آینده فردی آن‌ها را نابود می‌کند، بلکه باعث گسترش فقر، بیکاری و آسیب‌های اجتماعی در منطقه خواهد شد.

حق آموزش از حقوق بنیادین هر کودک بر اساس اسناد بین‌المللی از جمله کنوانسیون حقوق کودک است، و اقدام آموزش و پرورش در سلب این حق از کودکان بلوچ، نقض آشکار حقوق انسانی و بی‌توجهی به عدالت آموزشی در کشور محسوب می‌شود./به گزارش کمپین فعالین بلوچ/