محرومیت گستردهی کودکان بدونشناسنامه بلوچ از تحصیل در پی اجرای بخشنامه جدید آموزشوپرورش
ویدئوی منتشر شده وضعیت تلخ کودکان بدونشناسنامه در منطقه کریم آباد زاهدان را نشان می دهد که یککودک میگوید: «آرزو دارم شناسنامه داشته باشم تا درس بخوانم، ما هم مردمیم، چرا نباید درس بخونیم.»
این روایت دردناک در حالی منتشر میشود که بهدنبال صدور بخشنامه جدید ادارهکل آموزشوپرورش سیستانوبلوچستان، شمار زیادی از کودکان بدونشناسنامه از ادامه تحصیل محروم شدهاند. پیشتر، این دانشآموزان با ارائهی نامههای استشهاد محلی از شوراها، دهیاران یا نهادهای حمایتی موفق به ثبتنام در مدارس میشدند، اما در سال تحصیلی جدید، مدارس از ثبتنام آنان خودداری میکنند.
بهگفتهی منابع حال وش، از آغاز سال تحصیلی ۱۴۰۴–۱۴۰۵، دهها گزارش از شهرستانهای سراوان، زاهدان، خاش، میرجاوه، فنوج و زابل منتشر شده که از ممانعت مدارس در پذیرش دانشآموزان فاقد مدارک هویتی حکایت دارد. در برخی مناطق، حتی کودکانی که سال گذشته مشغول به تحصیل بودند، امسال از مدرسه بازماندهاند.
بر اساس آمارهای رسمی، صدها هزار نفر در بلوچستان و بیش از یک میلیون نفر در سراسر ایران فاقد شناسنامه یا مدارک هویتی معتبر هستند. اجرای این بخشنامه، نهتنها ادامه تحصیل این کودکان را ناممکن کرده، بلکه آنها را در معرض حذف کامل از نظام آموزشی کشور قرار داده است.
فعالان مدنی و حقوق بشری نسبت به پیامدهای گستردهی این تصمیم هشدار داده و گفتهاند که محرومیت از تحصیل، نقض صریح حقوق کودک و تضییع عدالت آموزشی است. آنان تأکید دارند که چنین سیاستهایی زمینهساز فقر، بیکاری و ناهنجاریهای اجتماعی بیشتر در مناطق محروم بلوچستان خواهد بود.
گزارشهای میدانی نیز نشان میدهد که در سال های گذشته تعداد زیادی از مدارس در استان سیستانوبلوچستان، کودکان بیشناسنامه را بهصورت شفاهی و موقت میپذیرفتند؛ اما با اجرای بخشنامه جدید، مدیران مدارس از بیم توبیخ اداری، از ثبتنام این کودکان خودداری میکنند. این تصمیم عملاً هزاران کودک بلوچ را از حق تحصیل محروم کرده و خانوادهها را در وضعیت بلاتکلیف قرار داده است./بهگزارش حال وش/