دکتر ماهرنگ بلوچ نمادی از مبارزه سیاسی و مقاومت بلوچ
آغاز مبارزه سیاسی او در واقع از خانهاش شروع شد؛ زمانی که پدرش میر عبدالغفار لانگو، که خود نیز یک فعال سیاسی بود، برای بار دوم در سال ۲۰۰۶ بازداشت شد. در آن زمان، ماهرنگ کودک کمسنی بود، اما با وجود سن کم، در اعتراضات پیوسته مقابل باشگاه مطبوعات کویته علیه بازداشت غیرقانونی پدرش شرکت میکرد. در سال ۲۰۰۹، زمانی که عبدالغفار لانگو بهطور اجباری ناپدید شد، ماهرنگ تنها ۱۶ سال داشت.
در مقابل باشگاه مطبوعات کویته تحصنهای مسالمتآمیز و راهپیماییهای اعتراضی برگزار کرد. پس از سه ماه، برادرش آزاد شد. اما دکتر ماهرنگ بلوچ در اینجا متوقف نشد و بهطور فعال در تمامی اعتراضات و تجمعات خانوادههای افراد ناپدیدشده نقش مرکزی ایفا کرد. او در کنار مادران، خواهران و خانوادههای داغدار، مبارزه خود را ادامه داد و هرگز عقبنشینی نکرد. در سال ۲۰۲۰، دکتر ماهرنگ بلوچ به همراه همفکران خود در منطقه دنک تربت، در واکنش به حمله یک «دث اسکواډ» دولتی به یک خانواده بلوچ و کشته شدن یک زن، یک جنبش سیاسی سازمانیافته را آغاز کردند که با نام «کمیته همبستگی برمش» شناخته شد. بعدها این سازمان به «کمیته همبستگی بلوچ» تغییر نام داد. در سال ۲۰۲۴، او بهعنوان نخستین زن، رئیس این سازمان شد. در دسامبر ۲۰۲۳، دکتر ماهرنگ بلوچ از رهبران اصلی راهپیمایی تاریخی علیه نسلکشی بلوچ بود. او رهبری راهپیمایی طولانی از کویته تا اسلامآباد و تحصن تاریخی در اسلامآباد را بر عهده داشت. زمانی که این کاروان تحت رهبری او به بلوچستان بازگشت، هزاران نفر در کویته از آنان استقبال کردند و او را صدای متحد و رهبر یک ملت مظلوم خواندند. در ژوئن ۲۰۲۴، او به نشستی در اسلو توسط World Expression و PEN Norway دعوت شد و صدای مردم بلوچ را در سطح جهانی مطرح کرد. در ژوئیه ۲۰۲۴، بهعنوان رئیس کمیته همبستگی بلوچ، فراخوان «اجتماع ملی بلوچ» (راجی مچی) را در گوادر صادر کرد تا یک مقاومت متحد و مسالمتآمیز علیه نسلکشی بلوچ سازماندهی شود. ملت بلوچ به این فراخوان پاسخ گستردهای داد و یکی از بزرگترین تجمعات تاریخ سیاسی بلوچ در گوادر برگزار شد. در سال ۲۰۲۴، مجله تایم او را در فهرست ۱۰۰ فرد تأثیرگذار جهان قرار داد و همان سال BBC نیز او را در میان ۱۰۰ زن تأثیرگذار جهان معرفی کرد. در سال ۲۰۲۵، او نامزد جایزه صلح نوبل شد.
معرفی دکتر ماهرنگ بلوچ / دکتر ماهرنگ بلوچ از یک کودک مقاوم به نمادی از مبارزه سیاسی و مقاومت بلوچ تبدیل شده است. او در اول ژانویه ۱۹۹۳ در هده، کویته به دنیا آمد. تحصیلات ابتدایی خود را در کویته به پایان رساند. سپس از کالج طبی بولان کویته مدرک امبیبیاس دریافت کرد و پیش از بازداشت، در رشته جراحی دوره تخصصی (رزیدنسی) را میگذراند. آغاز مبارزه سیاسی او در واقع از خانهاش شروع شد؛ زمانی که پدرش میر عبدالغفار لانگو، که خود نیز یک فعال سیاسی بود، برای بار دوم در سال ۲۰۰۶ بازداشت شد. در آن زمان، ماهرنگ کودک کمسنی بود، اما با وجود سن کم، در اعتراضات پیوسته مقابل باشگاه مطبوعات کویته علیه بازداشت غیرقانونی پدرش شرکت میکرد. در سال ۲۰۰۹، زمانی که عبدالغفار لانگو بهطور اجباری ناپدید شد، ماهرنگ تنها ۱۶ سال داشت. در همین مقطع، او مبارزه سیاسی خود را علیه ناپدیدسازی اجباری پدرش آغاز کرد. در سال ۲۰۱۱، جسد شکنجهشده و مثلهشده پدرش پیدا شد. او که بزرگترین فرزند از میان شش خواهر و برادر بود، در سنین پایین مسئولیت پنج خواهر، یک برادر و کل خانواده را بر عهده گرفت. یکی از نقاط عطف مهم در مبارزات سیاسی او در سال ۲۰۱۷ رخ داد، زمانی که برادرش ناصر بلوچ نیز بهطور اجباری ناپدید شد. پس از این واقعه، او برای آزادی برادرش در مقابل باشگاه مطبوعات کویته تحصنهای مسالمتآمیز و راهپیماییهای اعتراضی برگزار کرد. پس از سه ماه، برادرش آزاد شد. اما دکتر ماهرنگ بلوچ در اینجا متوقف نشد و بهطور فعال در تمامی اعتراضات و تجمعات خانوادههای افراد ناپدیدشده نقش مرکزی ایفا کرد. او در کنار مادران، خواهران و خانوادههای داغدار، مبارزه خود را ادامه داد و هرگز عقبنشینی نکرد. در سال ۲۰۲۰، دکتر ماهرنگ بلوچ به همراه همفکران خود در منطقه دنک تربت، در واکنش به حمله یک «دث اسکواډ» دولتی به یک خانواده بلوچ و کشته شدن یک زن، یک جنبش سیاسی سازمانیافته را آغاز کردند که با نام «کمیته همبستگی برمش» شناخته شد. بعدها این سازمان به «کمیته همبستگی بلوچ» تغییر نام داد. در سال ۲۰۲۴، او بهعنوان نخستین زن، رئیس این سازمان شد. در دسامبر ۲۰۲۳، دکتر ماهرنگ بلوچ از رهبران اصلی راهپیمایی تاریخی علیه نسلکشی بلوچ بود. او رهبری راهپیمایی طولانی از کویته تا اسلامآباد و تحصن تاریخی در اسلامآباد را بر عهده داشت. زمانی که این کاروان تحت رهبری او به بلوچستان بازگشت، هزاران نفر در کویته از آنان استقبال کردند و او را صدای متحد و رهبر یک ملت مظلوم خواندند. در ژوئن ۲۰۲۴، او به نشستی در اسلو توسط World Expression و PEN Norway دعوت شد و صدای مردم بلوچ را در سطح جهانی مطرح کرد. در ژوئیه ۲۰۲۴، بهعنوان رئیس کمیته همبستگی بلوچ، فراخوان «اجتماع ملی بلوچ» (راجی مچی) را در گوادر صادر کرد تا یک مقاومت متحد و مسالمتآمیز علیه نسلکشی بلوچ سازماندهی شود. ملت بلوچ به این فراخوان پاسخ گستردهای داد و یکی از بزرگترین تجمعات تاریخ سیاسی بلوچ در گوادر برگزار شد. در سال ۲۰۲۴، مجله تایم او را در فهرست ۱۰۰ فرد تأثیرگذار جهان قرار داد و همان سال BBC نیز او را در میان ۱۰۰ زن تأثیرگذار جهان معرفی کرد. در سال ۲۰۲۵، او نامزد جایزه صلح نوبل شد. بهدلیل افزایش محبوبیت جهانی، دولت پاکستان محدودیتهای سفری علیه او اعمال کرد، نامش را در فهرست «فورتھ شیڈول» قرار داد و چندین پرونده ساختگی علیه او تشکیل داد. زمانی که او برای شرکت در مراسم تایم گالا در نیویورک دعوت شده بود، در فرودگاه کراچی متوقف و از سفر منع شد. در ژانویه ۲۰۲۵، او ریاست «اجتماع ملی بلوچ» در دالبندین را بر عهده داشت که صدها هزار نفر در آن شرکت کردند و خواستار پایان نسلکشی بلوچ شدند. با ادامه مبارزات او و افزایش حمایتهای داخلی، منطقهای و جهانی، وی و رهبری کمیته همبستگی بلوچ هدف سرکوب دولتی قرار گرفتند. دکتر ماهرنگ بلوچ در ۲۲ مارس ۲۰۲۵ از یک تحصن مسالمتآمیز در منطقه سریاب کویته بازداشت شد و اتهامات بیاساس علیه او مطرح گردید. از آن زمان تاکنون، او تحت قوانین 3MPO و چندین پرونده جعلی در بازداشت بهسر میبرد. با گذشت یک سال، دولت پاکستان نتوانسته هیچ مدرک معتبری علیه او ارائه دهد. سازمانهای حقوق بشری و جامعه وکلا بهطور مداوم نگرانی خود را ابراز کردهاند که در پرونده او و رهبری BYC، فشار آشکار نهادهای امنیتی بر دستگاه قضایی وجود دارد و اصول عدالت نادیده گرفته میشود. تجربیات جهانی و پژوهشها نشان میدهد که وقتی عناصر آگاهی، مقاومت و رهبری در یک جنبش جمع شوند، آن جنبش از یک اعتراض ساده فراتر رفته و به یک مرجع تاریخی تبدیل میشود. تاریخ نه با اعلام قدرت، بلکه با صداهایی ساخته میشود که با وجود فشار، همچنان سخن میگویند، مینویسند و رهبری میکنند۔ ویراستار برمش پابلیکیشنز شال بلوچستان / منبع: فیسبوک- امیر دُرازهی