دروغ‌پردازی و جعل ویدئوی درگیری سال ۲۰۲۵ در زابل به‌عنوان درگیری تازه مرزبانی و انهدام یک گروه مسلح چند نفری در سراوان

به گزارش حال‌ وش/ روز گذشته جمعه ۳۰ مردادماه ۱۴۰۵، رسانه‌های حکومتی از جمله تسنیم و باشگاه خبرنگاران جوان، به نقل از سخنگوی پلیس مدعی شدند که مرزبانان هنگ مرزی سراوان با یک «گروهک مسلح» که قصد ورود غیرقانونی به کشور و انجام اقدامات خرابکارانه داشته، درگیر شده و یکی از اعضای این گروه را کشته‌اند. رسانه‌های حکومتی همچنین مدعی شدند افراد باقی‌مانده پس از درگیری به خاک کشور مقابل گریخته‌اند و مقادیری سلاح و تجهیزات ارتباطی نیز در محل کشف شده است.

با این حال، حال‌ وش با بررسی و تطبیق ویدئوی منتشرشده به‌عنوان مستند این ادعا، مشخص کرده است که تصاویر مورد استفاده مربوط به این حادثه نیست و متعلق به یک رویداد قدیمی در شهرستان زابل در سال ۲۰۲۵ است.

ویدئوی منتشرشده از سوی رسانه‌های حکومتی، پیشتر در ۱۷ اوت ۲۰۲۵ (۲۶ مردادماه ۱۴۰۴) منتشر شده و مربوط به درگیری در شهرستان زابل بوده است. این ویدئو اکنون حدود یک سال پس از انتشار اولیه، بدون اشاره به زمان و مکان واقعی آن، در گزارش جدیدی درباره ادعای درگیری مرزی در شهرستان سراوان مورد استفاده قرار گرفته است.

تطبیق زمان انتشار نسخه قدیمی و محتوای ویدئو با ادعای جدید، نشان می‌دهد تصاویر ارائه‌شده نمی‌تواند مستند وقوع درگیری ادعایی در سراوان در روزهای اخیر باشد. در واقع، همان ویدئویی که رسانه‌های حکومتی برای تأیید ادعای کشته‌شدن یک عضو گروه مسلح در مرز سراوان منتشر کرده‌اند، پیش از این و در ارتباط با حادثه‌ای در زابل منتشر شده است.

بررسی‌های حال‌ وش همچنین نشان می‌دهد که در یکی دو روز گذشته گزارشی مستقل و قابل اتکا از وقوع درگیری با یک گروه مسلح در محدوده مرزی شهرستان سراوان دریافت نشده و شواهدی مستقل از ادعای مطرح‌شده توسط سخنگوی پلیس درباره کشته‌شدن یک فرد، فرار سایر افراد مسلح و کشف سلاح و تجهیزات ارتباطی در دسترس نیست.

این در حالی است که رسانه‌های حکومتی بدون ارائه مستندات تازه و با استفاده از یک ویدئوی قدیمی، این رویداد را به‌عنوان یک عملیات جدید امنیتی در مرز سراوان منتشر کرده‌اند. بررسی سوابق انتشار این ویدئو نشان می‌دهد که تاریخ انتشار اولیه آن ۱۷ اوت ۲۰۲۵ بوده است، در حالی که رسانه‌های حکومتی آن را در ۲۱ اوت ۲۰۲۶ (۳۰ مردادماه ۱۴۰۵) به حادثه‌ای جدید در سراوان نسبت داده‌اند.

حال‌ وش با استناد به بررسی‌های انجام‌شده و سوابق انتشار ویدئو، اعلام می‌کند که تصاویر مورد استفاده رسانه‌های حکومتی برای این خبر جعلی و مربوط به رویدادی دیگر و قدیمی هستند و نمی‌توانند ادعای وقوع درگیری تازه در سراوان را اثبات کنند و در روز‌های اخیر هیچ درگیری گزارش نشده است.

استفاده مجدد از تصاویر قدیمی برای ساختن یک روایت جدید امنیتی، در حالی صورت گرفته که در گزارش رسمی پلیس ادعاهای مهمی از جمله ورود یک گروه مسلح، درگیری، کشته‌شدن یکی از اعضای آن، فرار افراد باقی‌مانده به خاک کشور مقابل و کشف سلاح مطرح شده است؛ اما برای این ادعاها، در گزارش منتشرشده مستند تصویری معتبر و مرتبط با زمان و مکان ادعایی ارائه نشده است.

انتشار تصاویر قدیمی یا نامرتبط به‌عنوان مستند حوادث جدید، پیش از این نیز در برخی گزارش‌های رسانه‌های حکومتی مشاهده شده است. استفاده مجدد از تصاویر مربوط به حوادث گذشته می‌تواند افکار عمومی را درباره زمان، مکان و اصل وقوع یک حادثه گمراه کند و تصویری متفاوت از وضعیت امنیتی منطقه ارائه دهد. همچنین، در صورت تکرار چنین مواردی، این پرسش مطرح می‌شود که آیا هدف از انتشار این روایت‌های تأییدنشده، ایجاد فضای امنیتی، القای توانایی نهادهای امنیتی در شناسایی و انهدام گروه‌های مسلح، یا جلب حمایت و بودجه بیشتر از نهادهای مرکزی در پایتخت است.