هشدار گزارشگر ویژه سازمان ملل درباره تبعیض ساختاری و خطر اعدام شهروندان بلوچ در ایران

به گزارش حال‌ وش/ امروز پنج‌شنبه ۹ مهرماه ۱۴۰۵، مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد در امور حقوق بشر در ایران،ث، با انتشار پیامی در شبکه اجتماعی ایکس، نسبت به تبعیض‌های گسترده و ساختاری علیه اقلیت‌های قومی، به‌ویژه شهروندان بلوچ، و همچنین نابرابری در فرآیندهای دادرسی و خطر صدور و اجرای احکام اعدام هشدار داد.

گزارشگر ویژه سازمان ملل متحد با تأکید بر وضعیت نگران‌کننده اقلیت‌های قومی از جمله جامعه بلوچستان اعلام کرد که تبعیض علیه این گروه‌ها از تمامی جنبه‌های زندگی روزمره تا زمان بازداشت، مراحل محاکمه و صدور احکام سنگین، به‌ویژه مجازات اعدام، به‌صورت مداوم اعمال می‌شود.

مای ساتو در گزارش خود به اشکال متعدد تبعیض اشاره کرده و آورده است که شهروندان بلوچ و دیگر اقلیت‌های قومی با موانعی همچون محدودیت در حقوق زبانی، بازنمایی‌های کلیشه‌ای و مغرضانه در رسانه‌های دولتی، به‌حاشیه‌رانی سیستماتیک اقتصادی، مصادره زمین‌های مادری و پیامدهای ناشی از تخریب محیط‌زیست روبه‌رو هستند.

وی همچنین به وضعیت نابرابر اقلیت‌های دینی از جمله مسلمانان اهل سنت، بهائیان، نوکیشان مسیحی و پیروان آیین یارسان اشاره کرده و از تبعیض‌های نقض‌کننده حقوق بشر علیه آنان ابراز نگرانی نموده است.

در بخش دیگری از این گزارش، به عدم برخورداری متهمان اقلیت‌های قومی، به‌ویژه بلوچ‌ها، از حق محاکمه عادلانه اشاره شده است. گزارشگر ویژه سازمان ملل تصریح کرد که متهمان قومی روبه‌رو با اتهامات سنگین و امنیتی که منجر به صدور احکام اعدام می‌شود، با موانعی ناعادلانه نظیر عدم دسترسی به مترجم، اعمال شکنجه‌های شدید جسمی و روحی جهت اخذ اعترافات اجباری و اتهام‌زنی‌های امنیتیِ بدون مستندات روبه‌رو هستند.

مای ساتو در همین راستا به پرونده چند زندانی محکوم به اعدام از جمله «فرهاد باران‌زهی» (زندانی بلوچ) و همچنین حاتم اوزدمیر، یوسف احمدی، رئوف شیخ‌معروفی، محمد فرجی و محسن اسلام‌خواه اشاره کرده و نسبت به خطر جدی و قریب‌الوقوع اجرای حکم اعدام آنان هشدار داد.

گزارشگر ویژه سازمان ملل در پایان تاکید کرد که الگوهای مستند تبعیض قومی و مذهبی در ایران، در کنار گزارش‌های متقن از شکنجه، گرفتن اعترافات اجباری زیر فشار و نقض آشکار حق دادرسی عادلانه، نگرانی‌های جدی بین‌‌المللی را در خصوص استفاده ابزاری و هدفمند از مجازات اعدام علیه شهروندان بلوچ و سایر اقلیت‌ها ایجاد کرده است..

لازم به ذکر است، بر اساس گزارش‌های سازمان‌های حقوق بشری و مستندات فعالان بلوچ، شهروندان بلوچ علی‌رغم آنکه تنها حدود ۵ تا ۶ درصد از جمعیت ایران را تشکیل می‌دهند، همواره بالاترین آمار تناسبی اجرای احکام اعدام در کشور را به خود اختصاص داده‌اند؛ مسئله‌ای که نشان‌دهنده تبعیض مضاعف و عدم برخورداری این اقلیت قومی از فرآیند دادرسی عادلانه است.