مولوی عبدالغنی سیریازهی و ادعای توسعه آموزشی؛ آیا وجود مدرسه و حوزه علمیه به معنای تحقق عدالت آموزشی در بلوچستان است؟
در حالی که مقام‌ها و برخی چهره‌های محلی از گسترش مدارس و مراکز دینی به‌عنوان دستاوردهای جمهوری اسلامی یاد می‌کنند، محرومیت آموزشی در بلوچستان همچنان ادامه دارد؛ به‌طوری‌که با گذشت ۱۸ روز از آغاز سال تحصیلی جدید، در حدود ۶۰ درصد مدارس روستایی بلوچستان معلم حضور ندارد و در برخی مناطق، دانش‌آموزان حتی کتاب‌های درسی خود را دریافت نکرده‌اند. این وضعیت پرسش اساسی درباره مسئولیت حکومت در تأمین یکی از ابتدایی‌ترین حقوق شهروندان، یعنی دسترسی به آموزش، مطرح می‌کند.
به گزارش شبکه اسناد حقوق بشر بلوچستان، مولوی عبدالغنی سیریازهی در نشست علما و معتمدین ایرانشهر که در فرمانداری این شهرستان برگزار شد، با اشاره به نبود مدرسه در برخی مناطق در دوران پهلوی، گسترش مدارس و حوزه‌های علمیه اهل سنت طی ۴۵ سال گذشته را از خدمات جمهوری اسلامی دانست و بر ضرورت قدردانی از این امکانات تأکید کرد.
این استدلال، توسعه آموزشی را به وجود ساختمان‌ها و مراکز آموزشی تقلیل می‌دهد و از پرسش اصلی فاصله می‌گیرد؛ آیا حکومت توانسته است حق آموزش را برای همه کودکان، فارغ از محل زندگی و وضعیت اقتصادی خانواده‌هایشان، تضمین کند؟ مدرسه‌ای که معلم ندارد، کتابی که به دست دانش‌آموز نمی‌رسد و کلاسی که امکان آموزش مؤثر در آن فراهم نیست، صرفاً با قرارگرفتن در فهرست مدارس موجود به نشانه توسعه آموزشی تبدیل نمی‌شود.
مقایسه وضعیت کنونی با گذشته، مسئولیت حکومت در قبال شرایط امروز را از بین نمی‌برد. حتی اگر ادعای نبود مدرسه در مسیر مورد اشاره در دوران پهلوی درست باشد، این موضوع نه توجیهی برای تداوم محرومیت آموزشی است و نه پاسخی به وضعیت دانش‌آموزانی که امروز از معلم و کتاب درسی محروم‌اند. معیار ارزیابی عملکرد هر حکومت، میزان تحقق حقوق مردم در دوره مسئولیت خود آن است، نه صرفاً مقایسه با کمبودهای دوره‌های پیشین.
از سوی دیگر، وجود مدارس و حوزه‌های علمیه اهل سنت را نمی‌توان به‌خودی‌خود نشانه رفع تبعیض یا تحقق عدالت آموزشی دانست. برخورداری از آموزش عمومی با کیفیت و امکان آموزش دینی، حقوق شهروندان است و نباید صرف وجود این مراکز به‌عنوان امتیازی جایگزین پاسخ‌گویی درباره کیفیت آموزش، کمبود امکانات و نابرابری فرصت‌ها معرفی شود.
در شرایطی که بر اساس اطلاعات موجود، حدود ۶۰ درصد مدارس روستایی بلوچستان در روزهای آغازین سال تحصیلی با نبود معلم مواجه‌اند و در برخی مناطق کتاب‌های درسی نیز توزیع نشده است، انتظار می‌رود مسئولان آموزش‌وپرورش به‌جای ارائه آمار کلی از توسعه مراکز آموزشی، درباره علت این کمبودها، تعداد دانش‌آموزان متأثر و برنامه زمان‌بندی‌شده برای رفع آن‌ها توضیح دهند.
حق آموزش با افتتاح مدرسه محقق نمی‌شود؛ دانش‌آموز باید معلم، کتاب و فرصت واقعی یادگیری داشته باشد. محروم‌ماندن کودکان از این امکانات، به‌ویژه در مناطق روستایی و کم‌برخوردار، صرفاً یک نقص اداری نیست؛ بلکه مسئله‌ای مرتبط با برابری فرصت‌ها و آینده نسلی است که نباید هزینه ضعف برنامه‌ریزی و ناکارآمدی نظام آموزشی را بپردازد.
Leave a Reply