Category: بـلـوچـی



آزمانکار: عالیہ شاہ مرچی تو بے گْوانک ءُ ابیتکی ءَ نِشتگ ئے۔ ۔ ۔ چے جیڑگ ءَ ئے؟ من جیڑ آں کہ آ دؤر شُت اَنت؟ کجام دؤر؟ دوست ءُ دزگْہاری، سنگت ءُ براتی، مات ءُ چُکی ءِ دؤر مہر ءُ مہروانی ءِ۔ ۔ ۔ ۔ دؤر نّو واتر نہ بیت۔؟ پرچا؟ مرچی من چُکے […]

  اگاں مروچی رودرآتکی ءُ روایرشُتی بلوچستان ءِ ھر دَمگ ءُ شھر ءِ، بزاں ماتی زبان بلوچی ءِ بازیں گالوار ءِ یک یک مردم ماں یک دیوانے ءَ یکجاہ بہ بنت گِڑا اے لشکر یکدومی ءِ گپتاری، ٹَوک ءُ توار ءَ جْوان پوہ بنت پمیشکا اد ءَ اے وَ زلوری نہ انت کہ ما یکیں گالوارے […]

آهنگ بلوچ :سید ظهور شاه هاشمی در بیست و یکم آوریل 1926 – میلادی در شهر بندری گوادر از بنادر بلوچستان شرقی واقع در خاک پاکستان در خانواده‌ای شیفته ادب و فرهنگ به دنیا آمد . تحصیلات ابتدائی را نزد پدر گرامی‌اش سید محمدشاه هاشمی و دوره متوسطه را در دبیرستان گوادر به پایان رساند […]

درگیجوکءُنبیسوک : بوھیر کُلانچی شھرےءَ پکیرے ھست ات آئیءِ نام کئے ات ھُدا بہ زانت بلے آ پکیرکءَ نام ات. آ یک سرءُ یک شاھیں مردے ات ءُ اے شھرءَ آئیءَ کس نیست ات.آئیءِ لوگ چہ شھرءَ کمّیں پَسّند ات . آ پکیر سک رسیدگ ات ءُ ھرکسءَ ستکءَ ات ءُ آ جنیادمانی گورءَ سک […]

زِرگْوات بلوچ :   * زِندگی ءِ تاکدیم ءَ  *    اگاں تو انگت ءَ۔۔۔۔۔۔؟؟ اگاں آ راج ءَ وھد ءِ رپتن ءِ ھمراھی ءَ نہ پھم اِت ءُ وتی ھستمانی ءِ پھریزگ ءِ جُھد ءُ کُوشست نہ کُت ، گُڑا پہ سِدک بِہ زان کہ آئی آکبت چو ھما راجانی داب ءَ تھارگ ءُ تھار […]

  چاگردی حالرسان رسانک و شریعت آنلاینءِ شنگ کتگیں حالییا داتگ که مغربی بلوچستانءِ سرباز دمگءِ ورنایےءِ ٹپ ٹوریں لاش چه چهبارءِ گِنکا درکپتگ. نبیل پت ملک محمدءِ بیھ سرباز دمگءِ پارود بیتگ. بیست و پنچ سالگیں نبیل ماں چابهار دکانداری کاربارا گولاییش بیتگ که په سیلاپءِ آماچانی کمکا چه لاشءِ درکپگا ۱۱ روچاں ساری […]

قاسم سلیمانی عراقی حسد الشعبی ناشریں فوجءِ کماندارانی همراهییا دیم په بغداد بالیپٹا گاڑییانی سرا روَگا بیتگ که بمبءِ آماچ بیتگ. القدس فوجءِ کار دریں ملکاں ایرانءِ واهگانی دیما برگءِ مقصدا ناشری کنگ انت. پمیشا قاسم سلیمانی کوش په ایرانا یک مزنیں تاوانے لیکگ بیت و دریں ملکاں ایرانءِ رودینتگیں ناشرانی سریناں پروشگءِ سبب جوڑ […]

اُستاد منیر مومؔن دانکہ چُنت ءَ مریت ءُ زندگ بیت بِل چراگ ءَ مریت ءُ زندگ بیت تو وتی لُڈّگاں مکن مھتل بِلّے دریا مریت ءُ زندگ بیت اَنچو تھنایاں زندگی اَچ من دُور ، دور ءَ مریت ءُ زندگ بیت ما وَ یکرندے مُرتگیں پتو اے تماشا مریت ءُ زندگ بیت تو پہ رنگ […]

نبشتہ کار: ابدلستار بُگٹی انچوشکہ ما زان ایں کہ ھندی( گوں اَربی آباں بزاں اردو) زبان ءِ لاپ ءَ ھم بے کساس رَدی ھست انت لھتیں ما شمئے دیم ءَ کار ایں انوشکہ👇 بالکل۔ مصطفیٰ، یا مصطفے، عالٰے یا عالیٰ ، شروع۔ صبح۔ تقریباََ۔عموماََ مثلاََ۔ خصوصاَ ءُ وقتاََ دگہ بے کساس چُشیں رَدیاں سر یچ […]

آجوئی، هر بلوچےءِ دلءِ لوٹ و ارمان انت. واهگ په دلءِ ارمانءَ پوره نه بنت. بلوچءِ دلءِ پلپٹگانی پُشت پناهیءَ، هزارانی تلاریں ڈوبر انگت سپَر نه انت. پمیشکا آزاتیءِ لوٹ، واهگانی دروه آپ انت؛ سرءِ گاری انت. اگاں کَتَب جوڑ کنگ نه بیت، گهتر انت گڑا دگه کستریں چیزے، تانوک یا کَپّوے گڑگ به بیت؛ […]

ایرانءِ حکومت زوراک انت، مالدار انت، مزنیں فوجےءِ واهند انت، امریکاءِ دیما اوشتاتگ. چه وتی مردمانی کُشت و کوشءَ هم چَک و پد نه بیت. اے دگه دیما، بلوچ نزور انت، نیزگار انت، فوج ئی نیست، امریکاءِ مَدَت ئی گون نه انت. ماں چُشیں جاوراں، بُنیادی حقءِ لوٹ، کورچاتءِ تها دَور کنگ انت، ویرانی انت، بربادی […]

گـوادرءِ شهـر

تْران ءِ تهراں زرد ءِ تهلیں تْرانگ زانت زانت چہ زانت ءَ پرچا زبهر اِنت زانگ زانت هلک ءِ کَنک ءَ گُرکاں چوں شینگینت رمگ اے راز ءَ بس میش ءُ بُزانی شْوانگ زانت شهر ءِ وانگ جاهاں اُمرے گْوست بلے من، تهنا تئی درد ءِ کتاب ءِ وانگ زانت تو یک رندے کار بستگ […]

دل ءَ نہ گشتگ بلے زند گون کپتگ منءَ کجا نزاناں منی جند گون کپتگ من ءَ ھما کہ وارتہ من ءُ تو گوں کودکی چماں ھما کسانی ءِ سوگند گون کپتگ من ءَ پدا اے چون جبین ءَ تئیگ ءَ واتر کنت وتی دل ءَ چہ دل ءَ سند گون کپتگ من ءَ وتی […]

آواران ءُ ڈیرہ بُگٹی ءِ زالبولانی بیگواہ کنگ ءَ چے پدّر بیت کہ دُژمن ءَ پروش وارتگ چہ بلوچ ءِ نیمگا مروچی پمیشکا زالبولاں چِست کنگ ءُ بیگواہ کنگ ءَ اِنت ھمے بیگواھی ءِ ھبر ءُ ھال پہ مئے دلارانی واستہ یک شرم ءِ گپّے بلوچستان ءَ پاکستان ءِ پوج کئیت ءُ لشکرکشی کنت لوگانی […]

میلیوناں ایردستین ءُ زلم دیستگیں  انسان  ایران ءِ رژیم ءُ  دیکتاتور ءِ هلاپ ءَ پادآتکگنت ءُ په آزادی ءُ وتی هکّآں  کربانی دیگاینت ۰بلوچستان ءِ بیداریں ورنا هم گوں جَه جتگیں مهلوک هنوں راجدپترءِ هما بهرا نبیسگ انت که ماں گوستگیں چلّ سالاں  بے درور انت. بلوچ اوبادگاں ماں دزَاپ، پهره، گِه، شستون، مه گس، […]

برے برے چو پُل ءَ سرپتگ آں برے چو کُنٹگ ءَ سُبتگ آں منی گُوشاں نہ کپتگ باتن ءِ توار تئی برے برے چہ وتا شموشتگ آں برے وتا گوں دوچار کپتگ آں زہیر نالیں دیدگ آں ماریتگ ارواہ تئی برے برے رپتگ آں برے جل ءُ مہ جل بوتگ آں سر نہ بوتگ گُلیں […]

ہمگام کالم : تیرہ نومبر یوم بلوچ شہدا بلوچستان میں ایک اہم تاریخی پس منظر رکھتی ہے، بلوچستان کے فرزند چاہے ایرانی گجر کے ہاتھوں شہید کئے گئے یا پنجابی دہشت گرد بے لگام فوج کے ہاتھوں شہید ہوئے ان سب بلوچوں کے لہو کا نعم البدل بلا شبہ بلوچ سرزمین کی آزادی ہے۔ جب […]

امروز 13 نوامبر، روز شھدای بلوچستان، به یاد شھید سرمچار زنده یادرحیم زردکوهی اولین مبارزبودودرزمان شاه بخاطرآزدایخواهی بلوچستان درسیاه چالهای رژیم شاهنشاه زندانی ودرزیرشکنجه ساواک بود زمانی انقلاب شداززندان آزادشد وبه مبارزه اش ادامه دادودرراه آزادی بلوچ وبلوچستان جان خودوخانواده اش رافداکردازجمله برادرش بی برگ که رحیم راهرگزتنهانگذاشت بله رحیم زردکوهی باکم ترین امکانات برای […]

یک گپ ءِ مارا دلجم کنگی اِنت کہ مارا وتی جند ءِ جھد وتی پاداں وتی وساں وتی باسکاں زور دیگی اِنت ءُ وتی قوم ءَ را یکجاہ کنگی اِنت ءُ مارا آجوئی ءِ منزل ءَ سر بوھگی اِنت اے انتظار کنگی نہ اِنت کہ باند ءَ امریکہ کیت مارا آزات کنت، یورپ کیت مارا […]

میر نصیر خان در سال 1750 به حکومت رسید و در دوره او اقتدار بلوچستان بازگشت. میر نصیر خان ملقب به “غازی” “نوری” یکی از برجسته ترین حاکمان کلات شمرده میشود که 45 سال حکومت کرد. در دوره وی ارتباط نزدیکی بین وی و حاکم افغانستان بود احمدشاه ابدالی به وی یورش برد اما نتوانست […]

آجوئے هر راجی لوٹ ءُ واهگ انت ، بلے لهتی راج انچوش کہ بلوچ راج گلامی ئے آماچ انت .پیسر اچ آجوئے ما باید انت کہ وتے لوٹ ءُ واهگء پکا بہ کن ایں کہ ما چے لوٹ ایں .اگاں ما آجوئے لوٹ ایں گڑا پہ آجوئے ءِ پچ گرگ جهد بہ کن ایں . […]

#سهاب/ ﺑﺎ ﭘﺎﻳﺎﻥ ﻳﺎﻓﺘﻦ ﺟﻨﮓ ﻫﺎﻱ پرشیا (ایران) ﻭ ﺭﻭﺳﻴﻪ و شکست پرشیا و از دست دادن سرزمین های بسیار زیادی در شمال پرشیا، ﻭ ﺑﺎ ﺑﺴﺘﻪ ﺷﺪﻥ ﻣﻌﺎﻫﺪﻩ ﺗﺮﻛﻤﺎﻧﭽﺎﻱ ﺩﺭ ﺳﺎﻝ ۳۴۲۱ﻕ/ ۸۲۸۱ﻡ ﺩﻭﻟﺘﻤﺮﺩﺍﻥ پرشیا برای جبران سرزمینی خود ﺗﺼﻤﻴﻢ ﮔﺮﻓﺘﻨﺪ ﻣﺮﺯﻫﺎﻱ ﺷﺮﻗﻲ امپراتوری پرشیا ﺭﺍ ﮔﺴﺘﺮﺵ ﺩﻫﻨﺪ، از این رو به سمت بلوچستان و […]

ماجرای دوستین و شیرین در زمان حملہ مغول ھا بہ بلوچستان رخ داد. شیرین دختر لال خان رند بود. جشن عروسی دوستین و شیرین برگزار گردید و ھمہ سرگرم رقص و پایکوبی بودند. ھنگامی کہ می خواستند عروس و داماد را بہ حجلہ ببرند، مغول ھا بہ طور ناگھانی منطقہ نرموک را مورد حملہ قرار […]

پروفسور امیر گمشادزهی تنها بلوچی که رئیس دانشگاه بلوچستان شد،  یکشنبه 28 مهر 1398( October 20th, 2019) در سن 80 سالگی در آمریکا درگذشت. درگذشت پروفسور امیر گمشادزهی را به مردم بلوچستان تسلیت عرض مینماییم . پروفسور امیر گمشادزهی فرزند گلزار گمشادزهی در روستای دَهَک- زاهدان در سال 1318 دیده به جهان گشود. وی بعد […]

ھر راجے کہ اچ وتی راجدپتر ءَ شموشکار بہ بیت ، زیت گار ءُ بیگواہ بیت ءُ اے یک المیں گپے کہ نہ منَّگ نہ بیت. راجانی دپتر یک آدینکے کہ وتی گوستگیں سرھالاں ماں آئی ءِ تھا چار انت ءُ گند انت ءُ وتی آوکیں ءُ رژن ءُ کامیابیں روچاں گوں آئی ءِ مدت […]

با فوت اعلیحضرت میرمحمودخان در سال۱۸۱۷ پسر بزرگش اعلیحضرت میرمحراب­ خان ثانی قدرت را بدست گرفت. در سال ۱۸۳۸ میلادی انگلیسی ­ها از شبه قاره هند به قصد افغانستان به طرف بلوچستان سرازیر شدند تا شاید بتوانند با خان کلات (قلات)، مهراب خان ثانی به توافق برسند و از خاک بلوچستان جهت تسخیر افغانستان بهره […]

آزمانک  – /آس رنگ / :عندلیب گچکی “تو زانئے من پرچہ ترا آس رنگیں گد ءِ پر کنگا گشت ؟ چیا کہ تیاب دپ ءَ تئی شنگیں سیائیں مہپرانی سرا وہدے رولہ ءِ آس دروشمیں رنگ کپنت گڑا تئی اسپیتیں دیما گوں گوات ءَ شنز جننت ، ہمے وہدا آس رنگیں تئی گداں گوں من […]

  دپ ءِ پُلّیں هبر هون اَنت دل ءِ کوهیں سبر هون اَنت دلوں پاهار کنت کہ مکهیں ماتانی سر هون اَنت زمین ءَ آپ ءِ بدل ءَ هون ریتکگ پلیں دِهکان ءَ پمیشکا رُستگیں درچکانی درسیں تاک ءُ بر هون اَنت گیاب ءُ کؤر ءُ کیلّگ کَهن ءُ جو دریا ءُ نیلّیں زِر تلار […]

دیدید گفتیم: طرح تصرف سواحل بلوچستان، نه طرح توسعه! – رئیس سازمان امور اراضی کشور: 700 کیلومتر از اراضی سواحل مکران باید به نفع دولت سند دار شود. یعنی 700 کیلومتر از اراضی سواحل مکران از بلوچها مصادره و به دولت داده شود. آتش زدن خانه های روستایی، ایجاد فشار برای عدم ساخت و ساز، […]

  اسدالله علیزهی و عبدالحکیم شه بخش نامیں دو بلوچ یکشمبہ ئا ماں کرمان و ھوشنگ حیدری نامیں مینابی بلوچے دوشمبہ ئا ماں گمبران (بندر عباس) درنجگءِ راھا کشگ بوت انت۔ ایرانا ایشانی سرا نشوی درمانءِ سوداگریءِ میار لڈڈتہ بیتگ۔ جاوید بلوچ نامیں فیسبوکی سنگتےءِ ردا اسدالله وتی نوک ورناییا انجمن جوانان صدای عدالتءِ باسکے […]

شال پیسر سگار ءِ ھرجان اَتـــــ دَیناں بے سیتّ ءِ گنجیں گْوادر شُت بے سریں را ج ءُ بے سریں سَودا جھندم چہ باد گیر ءَ کاپر شُتـــــ آتکگـــــــ با ریگ لجّ بر یں زرّ ءِ دوستی ءُ مھر ءِ دَور آسر شُتــ راستی ء ِ بام ء َ جَورکــــــــاں داتگــ مال شُت ، ملک […]

ایرانءِ مغربی بلوچستانءِ چنڈ چنڈ کنگءِ پندلان محکوم کن این نہ بہ طرح تقسیم بلوچستان

 چیز که مٹٹینگ اش پکار انت، درامد و نسل پرستیں هورد چار انت که گوش انت مککورانءِ نام بستگیں دگءِ ناما مٹٹین انت، مککورانءِ ناما مٹٹینگ لئیبے نه انت” مولوی عبدالغفار نقشبندی واجه نقشبندیءِ اے گپ مغربی بلوچستانءِ چهبار شهرءِ شیعه امام ءِ اے لوٹا رند دیما آتکگ که اودا شیعه اماما چه واکاں لوٹ […]

قاتل نوجوان ندرت زهی بلوچ ، سکوت من و تو بلوچ است که در برابر اسارت ، استبداد و جنایت اشغالگران سرزمین خود سکوت کرده ایم . اشغالگرانی که همه هست و هستی ما را بنام « هموطن » و « ایرانی » غارت کرده و میبرند و خود را مالک خانه اجدادی ملت بلوچ […]

ایران ءِ وانگجاهاں وتی نوکیں “سال تحصیلی” ءَ بنگیج  کنگ انت ءُ ماں آوارجتگیں بلوچستانءَ ( “استان بلوچستان و سیستان”، ھُراسان ءِ زرباری بھر ،  رودبار زمین ءُ گیاوان زمین ) هزاراں بلوچ نودربر چه زانت ءُ علم ءِ در برگ ءَ زبهر انت۰   گجر واکداران ءُ آیانی ” اداره آموزش و پرورش ” چنت رندا وت جار […]

بلوچستانءِ راجی زرمبش:  ھمے گؤستگیں دو سۓ سدیاں زبانانی بیگواھیءِ رواج سکّ تیز بیتگ؛زبانانی پٹ و پول کنوک گش انت کہ ھر ماھے دو زبان گار و بیگواہ بیت انت ۔ پمیشا ضروری انت کہ ھر راجےءِ زبان ماں اسکولاں وانینگ ببیت ۔ بلے ما گندیں کہ بلوچانی راجی زبان ماں آھانی وتی ملک بزاں […]

سرزمين پهنـاور بلوچستان از جنوب به دريای بلوچستان، ازغرب به ولايـت فارس ( استانهای کرمان و فارس) و الاحــواز، از شمـال به کرمان، خراسان، فراه و هرات، پشتونستان و از شـرق به سرزمين سنـد و پنجاب منتهـی اسـت۰ بر اساس منابـع رسمـی و دولتـی کشـور های استعمارگـر ايـران و پاکستــان مساحت بلوچستان بدين قراراست:

جارے شنگ بوت کہ آھنگ ءِ بلوچ لوٹ ایت ، پرسی دیوانے پہ واجہ واھدبکش بادپا بلوچ ءَ برجم بہ دار ایت ۔ ما ھم چہ گل ءَ بال بیت ایں کہ ماں مئی ملک ءَ بزاں پھرہ ءَ ، دیوانے پہ اے بلوچی زبان ءِ مزنیں ھستی ءَ برجم دارگ بیت ۔ گوں واجہ […]

سهاب/ صبح امروز ۵ شهریور ماه ۱۳۹۸ حکم اعدام و ده سال حبس یک روحانی اهل سنت به نام مولوی امان الله بلوچی از سوی زندان مرکزی زاهدان به ایشان ابلاغ شده است.  در عین حال از سرنوشت دقیق روحانی دیگری به نام حافظ مولوی عبدالرحیم کوهی که به همراه ایشان بازداشت شده بود اطلاع […]

  خبرگزاری هرانا – محمدصابر ملک رئیسی و شیراحمد شیرانی، دو زندانی سیاسی تبعیدی در زندان اردبیل به اتهام فعالیت تبلیغی علیه نظام از درون زندان، توسط دادگاه انقلاب این شهر هرکدام به یک سال حبس تعزیری دیگر محکوم شدند. حکم صادره در ارتباط با پرونده جدیدی است که این دو زندانی در نهمین سال […]

تاریخ : ۱۳۹۷/۰۵/۲۲ خبرگزاری هرانا – مدیر کل دفتر مدیریت بحران استانداری سیستان وبلوچستان گفت که طی چند روز اخیر ۴۴۵ نفر از شهروندان منطقه به دلیل طوفان و گردو خاک شدید راهی مراکز درمانی و بیمارستان‌ها شدند. به گزارش خبرگزاری هرانا به نقل از باشگاه خبرنگاران جوان، عبدالرحمن شهنوازی مدیر کل دفتر مدیریت بحران استانداری […]

خسارات 40 تا 50 درصدی به خرمای کشاورزان اکبر خدادادی از کشاورزان بخش مرکزی فهرج در این زمینه به خبرنگار فارس گفت: متاسفانه ریزش خرما تازه شروع شده، این ریزش خیلی زیاد است و اگر به همین صورت ادامه داشته باشد محصولی که امسال از نخل‌ها باید برداشت کنیم از نصف هم کمتر خواهد شد.وی […]

 بلوچستان کی سرزمین میں پڑھنا لکھنا اور اپنی حق کی بات کرنا سب سے بڑا جرم بن گیا ہے چئیرمین ظریف رند جنرل سکیٹری چنگیز بلوچ اورنگ زیب بلوچ اور جیہند بلوچ بھی اس ظلم کا شکار بن گئے ہیں ایک بلوچ ماں کی پریاد پاکستان کے حکمرانوں اور قوم پرست جماعتوں کے نام

مرچی ما صبا دشتیاری ئا یاد کن ایں. صبا ءِ شهیدی ءِ 8می سالروچ انت. آیی ءِ سیاسی و لبزانکی کارانی کارپد مگیمی زندگ انت. تاں یک بلوچے زندگ انت، چہ اے کارپداں سوب کنت. چہ شهادتا دو سال نیم پیسر من گوں صبا دشتیاری ئا ڈیک وارتگ ات. صبا ئا چہ منی قدا گیشتر […]

من یک رَند یے چہ وتی گس ءَ دراتکاں دیم پہ کیچ ءَ رھادگ بوت اَنت گڈاں راھ ءِ نیام ءَ ایف سی ءِ چیک پوسٹ یے جتگ، ھمے چیک پوسٹ ءِ نزیک ءَ کہ ما سر بوتیں مئے گاڑی ءِ سواریں مردم گشگ ءَ لگ ات انت کہ سپاھی گاڑیاں دارگ ءَ انت، جست […]